𐰢𐰺𐰴
amrak
Meaning:
dear; affectionate; beloved person
Examples
Translations
German:
lieb; liebevoll; Geliebte(r)
Russian:
милый; любящий; любимый человек
Turkish (Azerbaijan):
əziz; mehriban; sevgili
Turkish (Türkiye):
sevgili; sevgi dolu
Bibliography 9
-
З. А. Хисамиева (2022) Язык дастанов Кадыр Али-бекаp. 87, complete amra’ discussion
амра’ (امرا ء) «уважаемый, любимый»; Урус ханның нəсле дə олуғ, амра’, бозорог ирүр [Л 157б 9] «Род Урус хана был тоже великим, уважаемым, знатным».
amraq «любимый, дорогой» [ДТС, 42]; амра’ «ласковый, мягкосердечный, тихий» (касимовский говор татарского языка – МТД, II, 23); амырак (Н.Ф.Катанов) в урянхайском (тувинском) «возлюбленная»; амрак 1) «союз, дружба», 2) «любящий, расположенный в уйгурском»; амыраак «мирный, дружелюбный» в ойротском; амыр «покой» в алтайском; амыр «смирный, тихий, скромный» в хакасском (МТД, II, 231) языках.
Кадыр Али-бек написал своё сочинение в Касимове и употребил касимовско-татарское слова амра’ в произношении местных жителей. Это слово в других татарских говорах и в казахском языке не употребляется. -
Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen | Eski Uygurcanın El Sözlüğüp. 43, entry ¹amrakp. 43, entry ¹amrak
¹amrak verehrt, geliebt, lieb || sayılan, sevilen, sevgili; begehrt || arzu edilen; verliebt, sinnlich, begehrlich, lüstern || âşık, cinsî, şehvetli; liebevoll || sevgi dolu; Liebling, Geliebte(r), liebe Person, Freund || sevgili, sevilen kişi, arkadaş; geliebte Sache || sevilen şey (s./bk. Mo. amaraγ)
amrak ayaglıg geliebt und verehrt, verehrt₂ || sevilen ve sayılan, sayılan₂
amrak isig geliebt₂ || sevilen₂
amrak köŋül Leidenschaft, Liebe || pek şiddetli arzu ve heves, sevgi
amrak küsänčig sävär geliebt₃ || sevilen₃
amrak ögük liebes Kind || sevilen çocuk, sevgili çocuk
amraklartın adırılguluk ämgäk Leid der Trennung von den Lieben (Skt. priyaviprayoge duḥkha) || sevilen kişilerden ayrılma acısı (Skt. priyaviprayoge duḥkha)
amrakta amrak sehr lieb || çok sevgili
amraktın adralmak Trennung von geliebten (Dingen, Personen) || sevilen (şey veya kişi)lerden ayrılma -
web-sakhatyla (2012) SakhaTyla.Ru - Якутский словарьentry амарах, Yakut–Russian section
амарах сердобольный, сострадательный, отзывчивый; амарах сүрэхтээх имеющий отзывчивое сердце, с отзывчивым сердцем. -
Tarjei Engesæth, Mahire Yakup and Arienne Dwyer (2009) Greetings from the Teklimakan: a Handbook of Modern Uyghur. Volume 1p. 198, complete vocabulary row amraq
amraq [+GA] fond, dear, beloved ئامراق -
Б. И. Татаринцев (2000) Этимологический словарь тувинского языка. Том I: А–Бp. 111, entry амыракp. 111, entry амырак
амырак ‘милый, милая; любимый, любимая; возлюбленный, возлюбленная’.
Слово, не характерное для современных тюркских языков. Зафиксировано, кажется, только в языке древнетюркских памятников: amïraq ‘друг; любимый’ < amïr- ‘любить’ (ДТС, 41); ср. также amra- ‘любить’ и amraγ ~ amraq ‘любимый, возлюбленный; друг’ (ДТС, 41–42). Соответствия амырак, кроме того, имеются в монгольских языках; ср. Поппе. Мук. amraq, п.-монг. amaraγ ~ amuraγ, монг. амраг ‘друг; любимый, милый’ (в монг. также ‘любовь’), калм. амрг [амрьг] ‘друг, приятель’, бур. amaraγ ‘любимый, милый, дорогой’. При этом слово монгольских языков считается тюркским заимствованием (Владимиров. Турецкие элементы, 19), но в тувинском оно может быть и монголизмом. -
Talat Tekin (1993) Book of Omens(a)mr(a)k dear
-
Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkishpp. 162b–163app. 162b–163a
D amrak N./A.S. fr. amra:-, q.v. for the meaning; properly ‘benign, friendly’, it came also to mean ‘to whom one is friendly; beloved, dear’; it is often difficult to determine which sense is uppermost. It became an early l.-w. in Mong. as amarağ ‘love, friendship’ (Haenisch 6); survives in some NE, SE, and perhaps NW languages, the dissyllabic forms being true survivals and the trisyllabic reborrowings fr. Mong. See Doerfer II 554. Türkü viii ff. IrkB Postscript (amtı:): Uyğ. viii ff. Man.-A Ezrwa teŋriniŋ amrak kızı ‘the benign daughter of the god Zurvan’ M I 25, 32–3: Man. M II 8, 10 (ii) (öpügse:-): Chr. Herod addressed the Magi as amrak oğlanlarım U I 5, 4: Bud. the king habitually addressed his son as amrak oğlum or öğüküm PP 4, 4; 5, 7 etc.: amrak yéme adrılur sevig yéme serilür ‘friends are parted and lovers are fickle(?)’ PP 78, 5–6; o.o. TT IV 10, 14; Suv. 446, 18; U II 78, 32; U III 12, 18; 36, 14 etc.; U IV 14, 143–5: Civ. (if a man has a mole on his pudenda) uzuntonluğka amrak bolur ‘he is friendly to women’ TT VII 37, 6–7: xiv Chin.-Uyğ. Dict. ho hao (Giles 3,945 3,880) ‘friendly’ amırak (N.B. Mong. form) Ligeti 129; R I 648: Xak. xi amrak köŋül al-qalbu’l-maḥmūlu’l-naqī ‘a warm, pure heart’ Kaş. I 101: Çağ. xv ff. ımrağ (sic, spelt) maṭlūb wa marğūb wa maḥbūb ‘desired, loved’ San. 114v. 27 (quotns.): Xwar. xiii(?) anuŋ birle amırak (sic) boldı ‘he was friendly with him’ Oğ. 123: Kom. xiv ‘having a liking for (something)’ amrak CCG; Gr.: Kip. xiii ‘ašiqa ‘to love (passionately)’ amra:k bol- Hou. 34, 8: xv mayl ‘inclination towards (someone)’ amrak Tuh. 90a. 13. -
M Räsänen, I Kecskeméti (1969) Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachenp. 19a, containing entry uig. amulp. 19a, containing entry uig. amul
uig. amul, amyl, alam ‘sanft, ruhig’, mtü. amul id., IM. amyl kün, čag. (Rbγ.) omul; uig. amyr ‘lieben’; uig. (Gab.) amurt, amyrt ‘ruhig sein’; oir. usw. amyr, kzk. usw. abyr ‘Ruhe, Friede’; uig. (Gab.) amr-ak, j(a)mr-ak ‘lieb’; otü. (Kat. 2) amrak ‘willkommen, angenehm, beliebt’; tel. kmd. amyr-a ‘sich beruhigen’ usw.
~ mo. (KWb. 9) amur ‘ruhig, Ruhe’ ~ ma. amuran ‘geneigt zu etwas’ -
А. Г. Магомедов (1969) Кумыкско-русский словарьp. 112a, complete entry гьавасp. 42a, complete entry амракъ
гьавас склонность, пристрастие, любовь к чему-л.; гьавасын тувдурмакъ возбуждать интерес. амракъ см. гьавас.