𐰉𐱁𐰞𐰀-
başla-
Meaning:
to begin
Also to lead; to govern
Word family
Formed from 𐰉𐰽 [baş] “1. head 2. summit; headwaters; 3. leader; 4. beginning” using -la² (denominal verbalizer).
The suffix -la2 forms verbs from nouns and adjectives, with meanings determined by the base.
-
𐰉𐰽
baş
-
𐰉𐱁𐰞𐰀-
başla-
-la² (denominal verbalizer)
- 𐰉𐱁𐰞𐰣- başlan- -(ı)n⁴ (reflexive)
-
𐰉𐱁𐰞𐰀-
başla-
-la² (denominal verbalizer)
In modern languages (22 / 22)
Select a region to see the cognate.
| Language | Cognate |
|---|---|
| Turkmen | başla- |
| Turkish (Azerbaijan) | başla- |
| Turkish (Türkiye) | başla- |
| Salar | başila- |
| Gagauz | başla- |
| Crimean | başla- |
| Uyghur | başli- |
| Uzbek | boşla- |
| Kazakh | basta- |
| Nogai | basla- |
| Siberian Tatar | paşla- (dialectal) |
| Kyrgyz | başta- |
| Altai | başta- |
| Alan | başla- |
| Kumyk | başla- |
| Tatar | başla- |
| Bashkir | başla- |
| Tıva | başta- |
| Khakas | pasta- |
| Sakha (Yakut, Dolgan) | bastā- |
| Khalaj | boşla- |
| Chuvash | puśla- |
Examples
Translations
German:
beginnen
Russian:
начинать
Turkish (Azerbaijan):
başlamaq
Turkish (Türkiye):
başlamak
Bibliography 4
-
Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen | Eski Uygurcanın El Sözlüğüp. 148bp. 148b
bašla- anführen, regieren, beherrschen, verwalten || idare etmek, yönetmek, hüküm sürmek, hükmetmek; beginnen, anfangen, einsetzen || başında bulunmak, hükümdarlık yapmak, hâkim olmak, yönetmek, başlamak; (einem Haushalt) vorstehen, (einen Haushalt) führen || (bir evi) yönetmek, idare etmek; verantwortlich sein || (bir bütçeyi) yönetmek, sorumlu olmak
bašla- ärksin- regieren und souverän sein || yönetmek ve egemen olmak -
Marcel Erdal (1991) Old Turkic Word Formationp. 432, §5.12p. 432, §5.12
baš+la- ‘to start something; to be the leader, to manage (intr.)’. EDPT and DTS; the latter also s.v. bašlamaq. Additional exs. appear in Pfahl II 4, HamTouen 20,14 and 23,13, Ht V6 a25, etc.; there are many in the Maitr. See below for bašlayu, a petrified converb. -
Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkishpp. 381b–382app. 381b–382a
D 1 başla:- Den. V. fr. 1 baş; properly Trans. ‘to begin, to lead’, but often used without an Object and practically Intrans. S.i.a.m.l.g. with various phonetic changes. See Doerfer II 700. Türkü viii only the Ger. başlayu: occurs, e.g. (my father the xağan died) başlayu: kırkız xağanığ balbal tikdim ‘as a start I erected a memorial stone (representing) the Kırğız xağan’ I E 24, II E 20; I N 8 (akıt-) a.o.o.: viii ff. Bili:g Köŋü:l Sagu:n başla:p kelti: ‘Bilig Koŋül Sagun arrived leading (a party)’ Tun. IV 2-3 (ETY II 96): Yen. otuz erig başlayu: ‘leading thirty men’ Mal. 32, 12: Uyğ. viii ff. Bud. eŋ başlayu tuğdukta ‘the very first time that he was born’ Suv. 348, 6-7; kuşala sıtıbala başlap altun uruğları birle ‘with its golden seeds, beginning with kuşala and sitibala’ (Sanskrit l.-w.s) TT VII 40, 126-7: Civ. özüŋe öŋ işin başlağıl ‘begin with the work which confronts you’ TT I 150; (if you count the years of a male for divination purposes) yekni başlap sanağu ol ‘you must begin your count with the demon (step)’ do. VII 12, 1-2; ol ra:şığ başlap (p-) otuza:r sa:n ber ‘when beginning the zodiacal sign, allow 30 sān (?degrees) each’ do. VIII L.20; a.o.o. O. Kır. ix ff. kırk yıl el tutdu:m bodun başladım ‘for forty years I held the realm and led the people’ Mal. 45, 4 (Shcherbak’s revised text): Xak. xi er ı:ş başla:dı: ‘the man began (bada’a) the work’ (başla:r); and one says ol yo:l başla:dı: dalla’l-ṭarīq ‘he showed the way’, and one says ol sü: başla:dı: ‘he commanded (qāda) the Army’ Kaş. III 291 (başla:ma:k): KB (let the gatekeeper get up early and) kapuğ başlasa ‘supervise the gate’ 2536: xiv Muh. ibtada’a ‘to begin’ başla:- Mel. 21, 12; Rif. 102: Çağ. xv ff. başla-(-p) ibtidā eyle- . . . wa kulavuz ol-, yol göster- ‘to begin ... to guide, show the way’ Vel. 129 (quotn.); başla- (1) şurū‘ kardan ‘to begin’; (2) mutawaccih sāxtan ‘to direct towards’; (3) baladī kardan ‘to guide’; (4) rāhī kardan ‘to travel’ San. 122v. 11 (quotns.); a.o. do. 123r. 26 (başğar-): Xwar. xiv başla- ‘to begin’ Qutb 28; MN 60, etc.; Nahc. 7, 5: Kom. xiv başla- ‘to begin; to lead’ CCI, CCG; Gr. 52 (quotns.): Kip. xiii al-şurū‘ ‘to begin’ ba:şla:- Hou. 35, 15: xiv (ba:ş ‘head’, hence) başla- ibtada’a Id. 31: xv ‘for the concept of “to begin (li’l-şurū‘) to do something, etc.” they use başla- following the Infin. in the Dat.’ Kav. 30, 7 (quotns.): ibtada’a wa anşa’a (ditto) başla- Tuh. 6b. 3, a.o.o.: Osm. xiv başla- (normally ‘to begin’) ‘to lead, guide’ in several xiv and xv texts TTS II 115; III 72. -
M Räsänen, I Kecskeméti (1969) Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachenp. 65ap. 65a
atü. usw. bašla ’beginnen, anfangen’, kzk. basta, jak. bastā, oir. usw. pašta, sag. koib. pasta, čuv. pośla, puśla id.
< baš ’Anfang, Kopf’, čuv. puś
ČLČ 180—1; Joki 86
