𐰚𐰃𐰲𐰏
kiçig
Meaning:
small, little; young, junior; insignificant
kiçig is an inherited Turkic adjective of uncertain internal formation; the final -g should not be assigned to a productive derivational suffix without further evidence.
Old Turkic kiçig → Oghuz kiçi is phonologically regular. The modern kiçik/küçük forms are historically related, but their final -k cannot be explained as the regular Oghuz continuation of -g.
Examples
Translations
German:
klein; jung, jünger; gering, unbedeutend
Russian:
маленький, малый; младший; незначительный
Turkish (Azerbaijan):
kiçik
Turkish (Türkiye):
küçük
Bibliography 5
-
Hendrik Boeschoten (2022) A dictionary of early middle Turkicpp. 167b–168a, s.v. kičig 1–2pp. 167b–168a, s.v. kičig 1–2
kičig 1. ‘small’ (g.) / kiči (QT5, IM, XŠ, CCa, AH, MG, MuG) / kičči (GUL) / gičig (IMb) / giči (IMb); kiči kämi/gämi ‘small boat’ (IM); Kičig attï yörimäktä ‘He took small steps’ (KA) | kičiräk ‘smaller’ (TZ) | küčüčük (TZ) ‘very small’ / kičičük (AH- tkm, IrM) / küčük (BV) | kičigäz ‘small’ (TZ, DM, MuG) / kičgäz (RH); kičgäzlär ‘small children’ (RH); kičgäz oġlan ‘small child’ (RH); kičigäz teräk ‘small tree’ (DM) | kičkinä 1. ‘very small’ (AH-qip). kičkinä 2. ‘dwarf’ (IMa ar.قَصِير | )kičiglik 1. ‘smallness’ (QT3); kičigliki ḥālda yā uluġlïqïḥālda‘whetheritbesmallorgreat’ (QT3) | kičiglä= ‘to belittle’ (XŠ); Kičigläp körmägil özüñni sän käm ‘Don’t belittle yourself or consider yourself insignificant’(XŠ).kičig2.‘young,youngster’(NF, MN, QY) / kiči (GUL); kičig yašdïn ‘from a young age’ (MN); kičig yašlïġ qïz ‘young Hendrik Boeschoten - 978-90-04-52519-1 Downloaded from Brill.com02/03/2023 09:02:04AM via University of Toronto girl’ (QA); Bu qul kičigdin bärü biziñ birlä turur ‘This slave has been with us since he was small’ (QA); ulluġa kičigä iʿzāz vä ikrām vä iḥsān qïlïp ‘being respectful, kind and polite to old and young’ (GUL) | kič- kinä 3. ‘child’ (IMa ar.طِفْل / )gičginä (IMb) | kičiglik 2. ‘childhood’ (QT1, QT4, NF, GUL, QY) / kičilik (GUL); kičiglikdä ‘in childhood’ (QT4) -
Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen | Eski Uygurcanın El Sözlüğüpp. 378b–379a, s.v. ¹kičig ~ kič(i)gpp. 378b–379a, s.v. ¹kičig ~ kič(i)g
¹kičig ~ kič(i)g klein, jung (auch Äquivalent von Skt. daharas) || küçük, genç (Skt. daharas’ın da eş değeri); jugendlich || genç; niedrig, wertlos || alçak, değersiz; subaltern || alt aşamadaki; unbedeutend || önemsiz; untergeordnet, sekundär || tali; jüngerer Bruder || küçük erkek kardeş; Jugend, Kindheit || gençlik, çocukluk; Geringer || düşük (kişi); Schüler, Novize || öğrenci, acemi; für kurze Zeit || kısa bir süre için; Bez. für einen Monat mit neunundzwanzig Tagen || yirmi dokuz günlü bir ayın adı (s./bk. Mo. küčüg) kičig ärŋäk kleiner Finger || küçük parmak kičig bačag (m) kleines (kurzzeitiges) Fasten || küçük (kısa süreli) oruç kičig bačag kün (m) kleiner (kurzzeitiger) Fastentag || küçük (kısa süreli) oruç günü kičig bäglär subalterne Begs || alt aşamadaki beyler, bağımlı beyler kičig b(ä)lgürtmä ätöz der kleine Nirmāṇakāya || küçük Nirmāṇakāya kičig bušı kleines Almosen || küçük sadaka kič(i)g dent(a)r (r) unbedeutender Mönch (als Selbstbezeichnung) || önemsiz rahip (kendini adlandırma) kičig goš d(a)šče [roč] (m) der kleine Goš D(a)šče Roč (scil. der fünfzehnte Tag des Monats) || küçük Goş D(a)şçe Roç (yani, ayın on beşinci günü) kičig goš roč (m) der kleine Goš Roč (scil. der vierzehnte Tag des Monats) || küçük Goş Roç (yani, ayın on dördüncü günü) kičig igidmäk Kleines Aufziehen (Bez. eines Hexagramms) || küçük büyütme, küçük yetiştirme (bir heksagram’ın adı) kičig ini jüngerer Bruder2 || küçük erkek kardeş2 kičig kičig viele kleine …, unbedeutend || çok küçük …, az, önemsiz kičig kičig elig unbedeutender Herrscher || önemsiz hükümdar kičig kor kleine Steuer || küçük vergi kičig kut das kleine Heil (scil. die Arhatschaft) || küçük kut (yani, arhatlık durumu) kičig kölöklüg zum Kleinen Fahrzeug (Skt. Hīnayāna) gehörig, Anhänger des Kleinen Fahrzeugs || küçük taşıtlı (Skt. Hīnayāna), küçük taşıtın müridi kičig kölüŋü das Kleine Fahrzeug (Skt. hīnayāna) || küçük taşıt, küçük araç (Skt. hīnayāna) kičig kölüŋü nom Dharma des Kleinen Fahrzeugs (Skt. hīnayāna) || küçük taşıt (Skt. hīnayāna) Dharma’sı kičig kölüŋülüg zum Kleinen Fahrzeug (Hīnayāna) gehörig || küçük taşıtlı (Skt. Hīnayāna) kičig kut geringe Würde, niedriger Rang (scil. die Arhatwürde, aus der Sicht eines Prajñāpāramitā-Autors) || küçük onur, küçük şeref (yani, Prajñāpāramitā yazarı- nın görüşünden Arhat kutu) kičig mıŋlıg yertinčü kleine Tausend-Welt (Skt. sahasraś cūḍiko lokadhātuḥ) (in der buddh. Kosmologie) || (Budist kozmolojide) küçük binlik dünya (Skt. sahasraś cūḍiko lokadhātuḥ) kičig miŋ yertinčü kleine Tausendwelt (Skt. sāhasracūḍika) (in der buddh. Kosmologie) || (Budist kozmolojide) küçük bin dünyası (Skt. sahasracūḍika) kičig oglan Novize || acemi kičig ram roč (m) der kleine Ram-Tag || küçük Ram günü kičig tamu Kleinhölle || küçük cehennem kičig tamulardakı in den Kleinhöllen befindlich || küçük cehennemlerdeki kičig tiš roč (m) der kleine Tiš Roč (scil. der dreizehnte Tag des Monats) || küçük Tiš Roč (yani, ayın on üçüncü günü) kičig törölär untergeordnete Riten, sekundäre Zeremonien || tali törenler kičig türk yigit oglan junger3 Knabe || genç3 erkek çocuk kičig ügüztäki in einem kleinen Fluss befindlich (Äquivalent von Skt. kunadīṣu) || küçük nehirdeki (Skt. kunadīṣu’nun eş değeri) kičig vag’e roč (m) der kleine Herrentag (scil. der sechzehnte Tag des Monats) || küçük hâkim günü (yani, ayın on altıncı günü) kičig yav(ı)z kulutı der geringe nichtswürdige Sklave (als herabwürdigende Selbstbezeichnung) || değersiz, bayağı köle (kendini değersiz göstermek için) kičig yigit jung2 || genç2 kičig yinčgä klein und fein || küçük ve ince kičigdä bärü von klein auf, von Kindheit an || küçüklükten beri kičigi inisi der jüngste Bruder (aus einer Gruppe) || en genç erkek kardeş (bir gruptan) kičigi t(ä)ŋri der kleinste/unbedeutendste Gott (aus einer Gruppe von Göttern) || en küçük/önemsiz tanrı (bir tanrı grubundan) kičigintä in seiner Kindheit || çocukluğunda -
Sergei Starostin, Anna Dybo, Oleg Mudrak (2003) Etymological Dictionary of the Altaic Languagespp. 787–788, s.v. *kʿičʿVpp. 787–788, s.v. *kʿičʿV
*k῾ič῾V ( ~ -č-) small; young of animals: Mong. *kičig; Turk. *kičük /-g. PMong. *kičig puppy, young of dog (щенок): MMong. güčük (HY); WMong. kičig; Kalm. kičəg; Dong. kiǯəu; S.-Yugh. gəčig. ◊ KW 233, MGCD 300. Evn. köčükēn, kučukēn ‘sm, little child’ (ТМС 1, 421) should be regarded as a loan < Mong. PTurk. *kičük /-g small, little (маленький): OTurk. kičig (Orkh., OUygh.); Karakh. kičüg (MK); Tur. küčük, kiči (dial.); Gag. küčük, küǯük; Az. kičik; Turkm. kiči; Sal. kiǯi; MTurk. kičik (IM, AH, Abush., Pav. C.); Uzb. kičik; Uygh. kičik; Krm. kičkenä; Tat. keče; Bashk. kese; Kirgh. kičǖ; Kaz. kəši; KBalk. gičče; KKalp. kəši; Nogh. kiškej; SUygh. kɨčiɣ; Khak. kəčəg; Oyr. kičü; Chuv. kəźən; Yak. kuččuguj; Dolg. kuččuguj, küččügüj. ◊ VEWT 269, EDT 696, ЭСТЯ 5, 75-77, Stachowski 159, 163. On Turk. > Hung. kis ‘small’ see Gombocz 1912. ‖ KW 233, VEWT 269, АПиПЯЯ 284. A Turkic-Mongolian isogloss; loan is not excluded (see Clark 1980, 43, Щербак 1997, 164), thus the PA antiquity is dubious (cf. also TMN 3, 628-631). The Turkic form may actually be the same root as the somewhat later attested *güčük ‘puppy’ (see ЭСТЯ 3, 92-93) - which may also be the source of MMong. güčüg; in this case one should rather consider a possibility of comparing Mong. gičige, Khalkha gičij ‘bitch’ and Evk. guske ‘wolf’, gusketkēn ‘wolf’s cub’ (ТМС 1, 175). -
Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkishp. 696a–b, s.v. kiçigp. 696a–b, s.v. kiçig
kiçig ‘small’, with some extended meanings like ‘puppy’. S.i.a.m.l.g. with some phonetic changes; SW Osm. alone has the form küçük; this and the medieval forms with rounded vowels are obviously somehow connected with the syn. Pe. word küçak; it is prob. that the resemblance is purely fortuitous and that Osm., etc. küçük is a Pe. l.-w.; the final -k is hard to explain in any other way. See Doerfer III 1620, 1664. Türkü vm kiçig atlığ P'having as a name in childhood’ II E 41 (damaged); 0.0. I S 3, etc. (teg-): vm ff. kiçig dintar ‘the young Hearer’ IrkB Postscript: Man. (all mortals) uluğka kiçigke tegi ‘from great to small’ Chuas. 86-7; kiçig baçağ erti ‘it was the lesser fast’ TT II 8, 62; M III 38, 5 (ii): Uyğ. vm ff. (Man. kiçigk[iye]m ‘my little one’ M II 8, 13 (ii)): Bud. (I am a delicately brought up) kenç kiçig ‘young woman’ U III 82, 17; evindeki ulug kiçigke ‘to the great and small in his house’ PP 67, 7-8; 0.0. Kuan. 122; TT V 8, 54, etc.: Civ. (major (uluğ) undertakings . . .) kiçig iş küdükler ‘minor undertakings’ TT I 73; in the calendar texts TT VII 4 and 5 there is constant mention of uluğ and kiçig ay (‘month’); a.0.0.: Xak. xi kiçig ‘small’ (al-şağir) of anything Kaş. I 390; kiçigde fi şiğârihi in ‘childhood’ II 268, 20; III 87, 26; about 8 O. 0. translated şağir or xasis, ‘paltry’: KB kiçig oğlamğ ‘a small boy’ 293; uluğka kiçigke 500; 0.0. 611, 707 (basit-), 1493 (öğret-), 4042 (opar-), etc.: xm( ?) At. uluğka kiçigke 356; Tef. kiçig ‘small; childhood’ 181: xiv Muh. al-şağir (opposite to ‘great’ uluğ) gi:çi:/gi:çi:g (sic) Mel. 55, 13; Rif. 153 (ki:ci:); ‘small boat’ kiçi: gemi: 62, 10; 161: Çağ. xv ff. kiçik (‘with k- -k’) küçük Vel. 356; küçük (spelt) sag-i baçça ‘puppy’ San. 303V. 17; kicik (‘with -c-’) corrupt and Turcisized form of kiiçak, meaning haqir ‘little, small’ do. 312V. 17 (quotn.): Xwar. xm kiçi ‘small’ 'Ali 58: xiv kiçig/kiçi Qutb 97; MN 64: Kip. xm carwu’l-kalb ‘puppy’ (VU) kiçig (-c-, unvocalized); Tkm. enük (MS. etük) Hou. 11, 10; (al-tifl ‘child’ k.ç oğla:n; prob. an error for kenç oğla:n but could be read kiçi do. 24, 20): xiv kiçi: (‘with -ç-’) al-şağir; Dim. f.s Kıp. kiçgine:; Tkm. kiçicük, the former also used in P.N.s . . . küçük (-c-) al-carw . .. küçük (-e-) al-abtar ‘bob-tailed’, used as a P. N., and one says küçük it kalb abtar, that is one without a tail İd. 79: xv carw küçük (/uruk/enük) Tuh. 11b. 6; a.o. 30b. 13; (şağir küçüçük/kiçkez 22a. 2): Osm. xiv ff. kiçük ‘small’ once in xiv; kiçi very common till xvi, rare in xvn, xvm TTS I 467; II 640; HI 454! IV 521. -
M Räsänen, I Kecskeméti (1969) Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachenp. 269b, entry beginning AH. IM. kičip. 269b, entry beginning AH. IM. kiči
AH. IM. kiči, osm. kič, kiči ’klein’, kzk. kiši, kom. kiči, krč. kiči, kiče, kičče, blk. kiči, kmk. gičči; uig. kičig, mtü. kičig, kičüg (Br. -k), čag. tar. tel. kičik, Hts. osm. bosn. küçük, hak. kičig, küär. kižik, sag. kizäk, kür. küčä, oir. kičü id.; AH. kič-kinä ’küçücük’; tel. kičä-näk ’klein’; tel. kičä-gäš ’ganz klein’; čuv. kəź-ən (> ung. BTLU 96 kis, kicsi) ~ mo. (KWb. 233) kici-g ’Junges (des Hundes)’