𐰃𐱃
ıt
Meaning:
dog
ıt is the ordinary Old Turkic word for “dog”. Its back vowel is confirmed by early forms with back-vowel suffixes, especially Karakhanid ıtığ and ıtka; the front-vowel it found in many later Turkic languages is secondary.
Examples
Translations
German:
Hund
Russian:
собака
Turkish (Azerbaijan):
it, köpək
Turkish (Türkiye):
it, köpek
Bibliography 5
-
Hendrik Boeschoten (2022) A dictionary of early middle Turkicp. 153p. 153
it ‘dog’ (g.); it balïqï ‘shark’ (TZ) | itči ‘dog-keeper’ (IM) -
Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen | Eski Uygurcanın El Sözlüğüpp. 291–292pp. 291–292
ıt Hund || köpek, it; Name eines zyklischen Jahres || dönemsel bir yıl adı; Name eines zyklischen Tages || dönemsel bir günün adı
ıt ažunı Hunde-Existenz || köpek varlık şekli
ıt ätin satgučı Verkäufer von Hunde-Fleisch || köpek eti satıcısı
ıt burnı Hagebutte (offenbar Äquivalent zu Lycium chinense in der chin. Vorlage) || itburnu, kuşburnu (açıkça Çince örnekteki Lycium chinense’nin eş değeri)
ıt burunnıŋ kasıkı Schale der Hagebutte || kuşburnunun kabuğu
ıt kulkakı Hundeohr (Name eines Loses) || it kulağı (bir kuranın adı)
ıt kün Hunds-Tag, Tag des Hundes (Datierung) || köpek günü (tarihlendirme)
ıt süti Milch eines Hundes || köpek sütü
ıt talı Name eines Baumes || bir ağacın adı
ıt tıšı Zahn eines Hundes || köpek dişi
ıt törösi Hundeart, Gewohnheit der Hunde || köpek davranışı, köpeklerin alışkanlıkları
ıt tüüsi Hundehaare || köpek tüyü, köpek kılı
ıt ürtöki Hundegebell || köpek havlaması
ıt üzümi Schwarzer Nachtschatten (Solanum nigrum) || it üzümü, köpek üzümü (Solanum nigrum)
ıt yıl Hundejahr || köpek yılı
ıt yılkı zum Hundejahr gehörig || köpek yılına ait
ıt yıllıg kiši im Hundejahr geborene Person || köpek yılında doğan kişi
ıt yüüzlüg tamır die Ader ,mit Hunde-Gesicht‘ (Teil der mystischen Anatomie des Tantra) || ,köpek yüzlü‘ damar (Tantrizm’in mistik anatomisinin bir bölümü) (s./bk. Tib. rca khyi gdoṅ ma) -
Sergei Starostin, Anna Dybo, Oleg Mudrak (2003) Etymological Dictionary of the Altaic Languagesp. 1029p. 1029
PTurk. *ɨt / *it dog (собака): OTurk. ɨt (Orkh., OUygh.); Karakh. ɨt (MK, KB); Tur. it (arch.); Az. it; Turkm. it; Sal. išt; Khal. it; MTurk. ɨt (Pav. C.); Uzb. it; Uygh. it; Tat. et; Bashk. et; Kirgh. it; Kaz. i̯t; KBalk. it; KKalp. ijt; Nogh. ijt; SUygh. ɨšt; Tv. ɨ’t; Tof. ɨ’t; Chuv. jɨdъ; Yak. ɨt; Dolg. ɨt.
◊ VEWT 174, TMN 2, 173-4, EDT 34, ЭСТЯ 1, 385, Егоров 83, Лексика 188, Stachowski 262. -
Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkishp. 34bp. 34b
ıt ‘dog’; used in a number of phr., normally to connote inferior quality, but in some for obscure reasons, e.g. it dirseği ‘a stye in the eye’ (lit. ‘dog’s elbow’). The vowel was a back one in Türkü and Xak. and still is in NE Tuv., Pal. 571, but is a front one elsewhere. S.i.a.m.l.g. Türkü viii ıt yıl ‘the Dog Year’ (in the 12-year cycle) II S 10; viii ff. Man. ıt ürdüki ‘the barking of a dog’ M III 45, 1 (i): Uyğ. viii ff. Bud. ıtın U II 31, 52 (in a list of obnoxious animals); a.o. TT IV 8, 58 (et): Civ. ıt sütin ‘dog’s milk’ H I 21; a.o.o. ıt yıl TT VII common; ıt burnıça ‘the size of a rose-hip’ (lit. ‘dog’s nose’) 22,7: xiv Chin.-Uyğ. Dict. ‘dog’ ıt R I 1498, Ligeti 158: Xak. xi ıt al-kalb ‘dog’ Kaş. I 35; many o.o. including ıtığ (4 o.) ıtka: (3 o.): KB esriŋ ıtıŋ ‘your hunting panther and your dog’ 5379: xiv Muh. al-kalb i:t Mel. 72, 7; 81, 1; Rif. 174, 186: Çağ. xv ff. it kelb Vel. 43; it sag ‘dog’ San. 95v. 5 (quotn. and several phr.): Xwar. xiv it ‘dog’ Qutb 62; MN 230; Nahc. 14, 16, etc.: Kom. xiv ‘dog’ it CCI, CCG; Gr.: Kip. xiii al-kalb it Hou. 11, 8 (and see köpek): xiv ditto İd. 8; Bul. 10, 10: xv ditto Tuh. 30b. 10; Kav. 62, 4. -
M Räsänen, I Kecskeméti (1969) Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachenp. 174p. 174
uig. čag. otü. osm. usw. it ‘Hund’, mtü. soj. jak. yt, kaz. ət, čuv. jəðə, jïðə id., otü. (Jarr.) išt ~ išit, s-uig. ešt, yšt, äšt, proto-bulg. émxъ (Pritsak, Fürstenl. 60); jak. itiä, yty ‘выдра речная, lutra vulgaris’ < *itexi, žüržen. jïn-täh-hüŋ < *indaxuŋ, ma. indaxūn ‘Hund, elftes Zwölftierzyklusjahr’, tung. inda