𐰴𐰺𐰀

kara

Meaning:
black

kara primarily denotes “black” or “dark”. Besides the literal colour meaning, several secondary uses are already attested in Old Turkic: kara bodun denotes the ordinary or common people, while Manichaean yaruklı karalı means “light and darkness”. The word also occurs in lexicalized expressions such as kara kuş “eagle”, and in Old Uyghur it could additionally refer to livestock or property and occur in terms for slaves.

The word is securely inherited from Proto-Turkic *kara, with reflexes throughout the Turkic family, including Sakha xara and Chuvash xura. Mongolic qar-a “black” is closely comparable, but the historical relationship is disputed: it has been interpreted as an early Turkic loan into Mongolic.

Word family

In modern languages

Select a region to see the cognate.
Language Cognate
Turkmen gara
Turkish (Azerbaijan) qara
Turkish (Türkiye) kara
Salar qara
Gagauz kara
Crimean qara
Uyghur qara
Uzbek qora
Kazakh qara
Nogai kara
Siberian Tatar No cognate has been entered for this language yet.
Kyrgyz kara
Altai kara
Alan qara
Kumyk qara
Tatar qara
Bashkir qara
Tıva kara
Khakas xara
Sakha (Yakut, Dolgan) xara, kara
Khalaj qara
Chuvash xura

Examples

Translations

German:
schwarz
Russian:
черный
Turkish (Azerbaijan):
qara
Turkish (Türkiye):
kara

  • Hendrik Boeschoten (2022) A dictionary of early middle Turkic p. 237
    qara 1. ‘black, dark’ (g.); qara köz ‘black eye, black-eyed’ (IMa); qara sač ‘black hair, black-haired’ (IMa); qara yaġïz ‘dark-brown, dark-skinned’ (QT4, AH, KT) / qara yoġuz (AH) / qara yovuz (TZ); qara yaġïz kiši ‘dark-skinned person’ (AH); qara yïġač ‘elm’ (QA) [tt. kara ağač ‘elm’]; qara yüzlüg/yüzlü ‘dark-faced’ (QA, QY); yüzi qara bol= ‘to be put to shame’ (QT5); küwäč qarasï ‘black crust in a pan’ (MAn) | qapqara ‘pitch-black’ (QT1, QT3–4, IM, MAv, QA, NF, ON, AH, KT, TZ) | qat qara ‘pitch-black’ (MAn) | qaraqulaq ‘lynx’ (FZ, GUL) [uzb. qåraqulåq] | qaraquš ‘eagle’ (IMa, MAn, QA, FZ, CC, KT, BV, BM, DM, KD) / qaraġuš (IMb) | qarača qaz ‘black cormorant’ (?) | qaramtul ‘blackish’ (MAv, NF) | qaralïq 1. ‘blackness’ (QT2, QT4, MAv, CCb, TZ).
  • Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen: Altuigurisch – Deutsch – Türkisch | Eski Uygurcanın El Sözlüğü: Eski Uygurca – Almanca – Türkçe p. 333-334
    1 kara ~ k(a)ra schwarz, dunkel || kara, siyah, esmer; (Soldat) einfach || (asker) basit; einfaches Volk, Volk || sıradan halk, halk; (m) das dunkle Prinzip, die Finsternis || karanlık prensibi, karanlık; Leichnam || ceset; Begräbnis, Trauerfeier || defin töreni, cenaze töreni; Vieh, Besitztum || hayvan, davar, mal; Haupt- || baş …; schwarze Wolle || siyah yün; Teil von Ortsnamen || yer adının bir bölümü (s./bk. Mo. qar-a)
    kara ay dunkle Monatshälfte || karanlık ay yarısı
    kara ~ k(a)ra bodun das einfache Volk || sıradan halk (s./bk. Sogd. xrʾpwδn nʾβ)
    k(a)ra bokok schwarzer Kropf || siyah guatr
    k(a)ra bulıt (r) schwarze Wolke || siyah bulut, kara bulut
    kara burčak schwarze Wicke, schwarze Erbse || siyah burçak
    kara burčaklıg yügmäk Haufen aus schwarzen Erbsen || siyah burçak yığını
    kara čızıg schwarzer Strich, schwarze Linie || siyah çizgi, siyah hat
    k(a)ra ıgač n. loc. || bir yer adı
  • Sergei Starostin, Anna Dybo, Oleg Mudrak (2003) Etymological Dictionary of the Altaic Languages p. 652
    PTurk. *Kara black (черный): OTurk. qara (Orkh., Yen., OUygh.); Karakh. qara (MK, KB); Tur. kara; Gag. qara; Az. Gara; Turkm. Gara; Sal. Gara; Khal. qara; MTurk. qara (MA, IM, Pav. C., AH, Бор. Бад.); Uzb. qɔrɛ; Uygh. qara, dial. qare; Krm. qara; Tat. qara; Bashk. qara; Kirgh. qara; Kaz. qara; KBalk. qara; KKalp. qara; Kum. qara; Nogh. qara; SUygh. Gara; Khak. xara; Shr. qara; Oyr. qara; Tv. qara; Tof. qara; Chuv. xora; Yak. xara; Dolg. kara.
    ◊ VEWT 235, TMN 3, 426-432, EDT 643-4, ЭСТЯ 5, 286-289, 299-100, Лексика 592-593, Stachowski 138, Федотов 2, 362.
  • Kurtuluş Öztopçu, Zhoumagaly Abuov, Nasir Kambarov, Youssef Azemoun (1999) Dictionary of the Turkic Languages
    black
  • Talat Tekin (1993) Book of Omens
    k(a)ra black; common, ordinary
  • Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish p. 643-644
    kara: ‘black’, primarily in a physical sense, but with a great many metaph. meanings, often pejorative, e.g. kara: bodun ‘the ordinary people’ (as opposed to the aristocracy). C.i.a.p.a.l.; an early l.-w. in Mong., and in Pe., etc., Doerfer III 1440. There are many collections of phr. containing this word, e.g. R II 132-42; Red. 1448-50. Türkü viii kara: bodun ‘the common people’ II E 41; kara: kamağ bodun I E 8, II E 8; o.o. II N 11; X 12 (teyip); T 52 (tök-): viii ff. kara: ‘black’ is common in IrkB and Toyok; kara: kuş ‘eagle’ IrkB 3 (described as ‘golden-winged’), 43: Man. yaruklı karalı ‘light and darkness’ Chuas. 166, 170-1, etc. a.o.o. of kara ‘dark’; kara bodun TT II 8, 69; 10, 81: Yen. kara: bodu:n Mal. 32, 6; o.o. do. 30, 4; 37, 1 (xa:n): Uyğ. viii kara: eğil bodunığ ‘the ordinary common people’ Şu. E 2; o.o. E 5, N 12: viii ff. Bud. kara ‘black’ is common; kara kuş U II 31, 54; kara bodun U III 27, 3 (ii); TT X 170, etc.: Civ. kara ‘black’ is common; yılkı kara TT VII 28, 43; 29, 6; 33, 19 is a collective term for ‘livestock’, perhaps ‘horses and cattle’; kara baş ‘slave’ (male or female) USp. 61, 3 ff.; 73, 3 ff.; 110, 3 ff.; kara also occurs as a component in P.N.s in USp.: xiv Chin.-Uyğ. Dict. ‘black’ kara; ‘lynx’ kara kulak Ligeti 162; R II 134: O. Kır. ix ff. kara bodun Mal. 3, 6 etc.; ürüŋü:m kara:m in do. 11, 3; 45, 7, ‘my white and black’, seems to be a phr. for ‘livestock’: Xak. xi kara: ‘black’ of anything; and the Xakani kings are called by it, one says Buğra: Kara: Xa:ka:n; there is a story (al-qissa) about this: kara: kuş al-'uqab ‘eagle’ (prob. specifically ‘the golden eagle’): kara: kuş ‘the star Jupiter’ (al-muştari), it is the one that rises at dawn, and is called kara: kuş yulduz.
  • M Räsänen, I Kecskeméti (1969) Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachen p. 235
    »alle Dialekte« (Radl.) kara ‘schwarz’, kmk. blk. krč. kara, jak. χara, ČUV. χora, χura id.; jak. χarya, χoruo ‘обуглившееся вещество, сажа, копоть’; kzk. karaj ‘schwarz werden’; osm. usw. kara-r id.; IM. kara-baš, AH. Hts. El-Idr. kara-vaš ‘Sklave, Sklavin’