𐰖𐱁
yaş
Meaning:
year of age; age; lifespan
Examples
Translations
German:
Lebensjahr; Alter; Lebenszeit
Russian:
год жизни; возраст; продолжительность жизни
Turkish (Azerbaijan):
yaş; ömrün bir ili
Turkish (Türkiye):
yaş; ömrün bir yılı
Bibliography 4
-
Hendrik Boeschoten (2022) A dictionary of early middle Turkicp. 403, s.v. yaš1 (complete containing family entry)p. 403, s.v. yaš1 (complete containing family entry)
yaš1 ‘life(-span), age’ (g.); on beš yašïnda ‘fif- teen years old’ (QT2); yašġa uluġ ‘older in age’ (QA); Yaš qoptï ‘(His) life came to an end’ (QAb,t) | yašlïġ1 ‘aged’ (QT4– 5, MAv, KA, QA, NF, XŠ) / yašlï (GUL) / yašlu (QT2, MAv); beš yašlïġ ‘five years of age’ (QT5); otuz üč yašlu ‘aged thirty-three’ (QT2); uluġ yašlïġ ‘old in age’ (XŠ). | yašdaš ‘equal in age’ (QT1, QT4, QAc, KD) / yaštaš (QT4–5, MAn) | yaša= ‘to live’ (MAv, QA, NF, GUL, AH, TZ) / ǰaša= (ON-1x) / aša= ‘to live’ (ON-1x); Säñä ǰašaġu bolsunġïl uzun! ‘May you have a long life!’ (ON) | … yašar ‘… years old’ (QT2, QA, NF); H̱ adīǰa̧ qïrq üč yašar ärdi ‘Khadīja was forty-three years old’ (NF) | yašat= ‘to let/make live’ (QT4, CCb) | yašatïl= ‘to be made to live’ (QT4) -
Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen | Eski Uygurcanın El Sözlüğüp. 874, s.v. 2 yaš (complete entry)p. 874, s.v. 2 yaš (complete entry)
yaš Leben, Zeit, Lebenszeit, Alter, Lebensalter || hayat, yaşam, zaman, yaş, ömür yaš kutı Lebenskraft || yaşama gücü, hayat enerjisi yaš sıš Alter 2 , Lebenszeit 2 || yaş 2 , ömür 2 yaš turkaru das ganze Leben hindurch, lebenslang || ömür boyu yaš yaša- … Jahre leben || … sene yaşamak yaš yašan- ein Leben leben || hayat yaşamak -
Sergei Starostin, Anna Dybo, Oleg Mudrak (2003) Etymological Dictionary of the Altaic Languagesp. 961, PTurk. *jāĺ (complete Turkic subentry)p. 961, PTurk. *jāĺ (complete Turkic subentry)
PTurk. *jāĺ age; year (возраст; год): OTurk. jaš (Orkh., OUygh.); Karakh. jaš (MK); Tur. jaš; Gag. jaš; Az. jaš; Turkm. jāš; Sal. jaš; Khal. jāš; MTurk. jaš (Ettuhf., AH); Uzb. jɔš; Uygh. jaš; Krm. jaš; Tat. jaš; Bashk. jäš; Kirgh. ǯaš; Kaz. žas; KKalp. žas; Kum. jaš; Nogh. jas; SUygh. jas; Khak. čas; Shr. čaš; Oyr. jaš, aš; Chuv. śol; Yak. sās. ◊ EDT 975-6, ЭСТЯ 4, 161-163, Федотов 2, 130, TMN 4, 97, Лексика 84. -
Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkishpp. 975b–976a, s.v. ya:ş (complete containing entry)pp. 975b–976a, s.v. ya:ş (complete containing entry)
ya:ş (?n-) basically ‘fresh, moist’; from this extended meanings developed: (1) ‘fresh’ to ‘green vegetables’; (2) ‘moist’ to ‘running with moisture; tears’; and perhaps also (3) ‘fresh every year’ to ‘a year of one’s life’, but this might be a different word. There is no reasonable doubt that in the last sense it became an early l.-w. in Mong. as nasu ‘a year of one’s life’; the phr. harban niken nasutu ‘eleven years old’ (Haenisch 114) is exactly parallel to bir yegirmi: yaşlığ, same meaning; but the theory that Mong. nilbusu(n) ‘tears’ (actually a Dev. N. fr. nilbu- {Haenisch 117) 'to spit’, etc.) is also connected is untenable. S.i.a.m.l.g. w. the usual phonetic changes in one or more of these meanings, in SW Tkm. ya:ş (all meanings). Türkü vm yaş ‘tears’ I N 11— yaş ‘year of one’s life’ is common, usually in such phr. as yeti: yegirmi: yaşıma: ‘in my 17th year’ II E 24; altı: yegirmi: yaşıpa: ‘in his 16th year’ I E 31: vm ff. yaş ‘fresh’ IrkB 17, 53 (2 ot): Yen. yaş ‘year of one’s life’ Mai. 32, 16 (adir-): Uyğ. vm altı: otuz yaşıma: ‘in my 26th year’ Şu. N 4: vmff. Chr. iki yaşda altın oğul kızlar ‘boys and girls below the age of two’ U I 10, 1-2: Bud. yaş süpükleri ‘moist bones’ Suv. 625, 10; 0.0. TT V 28, 124 (2 ot); VI 14 (ekin)—yaş ‘tears’ USp. 106, 46-7 (ığla:-)—yertinçüdeki özüg yaşığ ‘life in this world’ TM IV 252, 4; a.o. U II 49, 20-1 (1 ö:z) : Civ. yaş tanam ‘fresh sesame seed’ H I 126; 0.0. do. 168 (yuldurğa:); TT I 56 (kun:-)—yaş ‘tears’ HI 65 (ak-)—yaş ‘mild’ TT VII 17, 22 (kılık)—kırk yaşta ‘at the age of forty’ do. 17, 24; 0.0. do. 28, 31-2 (ulğa:d-); 33, 6 (kısıl-): O. Kır. ıx ff. yaş, usually in the form yaşımda:, is common, e.g. altmış yaşımda: ‘in my sixtieth year’ Mal. 1, i; o.o. do. 3, 4; 6, i; n, i; 21, 2; 45, 2 (kagsiz): Xak. xi yaş al-baql ‘green vegetables’; yaş ot 'alaf tari ‘fresh forage’; and one says yaş yoş as a jingle ('ala tariqi’l- -itba) Kaş. Ill 4; ya:ş al-'abra ‘tears’; hence one says kö:züm ya:şı: akdi: ‘my tears streamed’; ya:ş al-baql; hence one says ya:ş ye:dim ‘I ate green vegetables’; ya:ş al-tari of anything; hence one says ya:ş et ‘fresh meat’ III 159; one says ya:ş yo:ş as a jingle for al-baql wa'l-xudar (‘greens’) III 143 —ya:ş ‘life’ I 316 (ortu:la:-); a.0.0. in the first three meanings: KB közi yaş saçar ‘his eyes stream with tears’ 80; a.o. 1500— uzatıldı yaş ‘your life has been lengthened’ 176; 0.0. 261, 293, 348: xiii(?) Tef. yaş^fresh’ (vegetables, etc.)—yaş ‘year of life’ 148: Muh. al-ratb ‘fresh’ (opposite to ‘dry’ kuru:) ya:ş wa Öİ Muh. 54, 13 (Rif. 151 corrupt); (under ‘plants’) al-ratb ya:ş 78, 7; 182 (al- -haşişu’l-ratb ‘fresh herbage’)— al-dam' ‘tear’ ya:ş 46, 15; 140—(under ‘ages of man’) al- -şağlr wa’l-farx ‘small, young’ ya:ş oğla:n 143 (only): Çağ. xv ff. yaş tifl ‘a child’ Vel. 397 (quotn.); yaş (1) ‘a young child’; (2) aşk-i çaşm ‘tear’ (quotns.); (3) 'umur wa sinn wa zindagânî ‘life, years, age’ (quotns.); (4) metaph. farzand wa awlad ‘son’ (quotn.); (5) tar ‘fresh’, opposite to xu§k ‘dry’ Sati. 332V. 13: Xwar. xiv yaş (1) ‘young, fresh’; (2) ‘tears’; (3) ‘year of age’ Qutb 74; MN 46, etc. ((2) and (3)); Nahc. 21, 8, etc. (2); 4, 15 (3)—takı teri içipe yış (sicl) katğıl ‘stuff grass into the skin’ Nahc. 421, 11 (error, or Sec. f. ?; cf. yaşuk); a.o. do. 17: Kom. xiv yaş ‘fresh, young’ (CCI only)—yaş yaşından ‘from childhood’ (CCG only)—‘tear’—‘life, age’ CCI, CCG; Gr.: Kip. xm al-dam' ya:ş wa huwa’l-'umur wa huwa kull şav’ ratb IIou. 21, 12; reverse entry 26, 21: xiv ya:ş al-'umur . . . ya:ş al-axdar ‘green’ . . . yaş al-dam' ayda(n) İd. 94 (and see ya:şıl); al- -cubnu'l-tarl ‘fresh cheese’ ya:ş peynir Bul. 8, 1; al-'umur ya:ş do. 12, 13: xv al-dam ' ya:ş Kav. 61, 16; Tuh. 15a. 12 (wa’l-'umur); ratb yaş do. 16b. 11; 'umur yaş do. 25a. 3; layyin ‘soft, tender’ yaş (/boş) do. 31b. 7.