𐰴𐱃𐰍𐱃𐰃
katıgtı
Meaning:
tightly, firmly, strongly
Examples
Translations
German:
(adv.) stark, fest, hart
Russian:
плотно, крепко, сильно
Turkish (Azerbaijan):
sıx, güclü
Turkish (Türkiye):
sıkı, iyice
Bibliography 7
-
Dr. Jens Wilkens (2021) Handwörterbuch des Altuigurischen | Eski Uygurcanın El Sözlüğüp.345ap.345a
katıgtı ~ k(a)t(ı)gtı (adv.) stark, heftig || güçlü, kuvvetli, şiddetli; fest || katı, sıkı; deutlich || açık, belirgin (s./bk. Mo. qataγuda)
k(a)t(ı)gtı ba- (r) fest anbinden || sıkı bağlamak
katıgtı tut- festhalten || sıkı tutmak -
Ш. М. Мажитаева; З. Н. Жуынтаева (2020) Қазақ тілінің тарихи грамматикасыp.64p.64
а)Көсемше. Көне түркі тілдерінде көсемшелік тұлғалар қазіргіден сан жағынан көп болған. Олардың кейбірі сақталмаған, бірен-сараны жеке сөздер құрамында “өлі” элементтер түрінде ғана ұшырасады. Қазіргі қазақ тіліндегі қатты сын есімінің құрамындағы –ты Ү-ҮІІІ ғ. көсемшелік формант және осы шақты білдірген: -қатығды > қатды > қатты. Қазір бұл сөз шақтық мәнін жоғалтқан. Сол сияқты сайын, тағы, дейін, шейін тәрізді шылаулар құрамында да бір кезде (Ү-ҮІІІғ.) қолданылған –ы, -и көсеше форманттарының ізі көрінеді. -
Международная Тюркская Академия (2016) Древнетюркский словарьp.461bp.460bp.461b
QATÏγTÏ крепко, сильно; очень: quzγunuγ ïγačqa bamïš qatïγtï ba ẹdgüti ba ter привязали ворона к дереву и говорят: «Крепко привяжи, хорошенько привяжи!» (ThS II19).
□ Ср. qatïγdï.p.460bQATÏγDÏ крепко, сильно; очень: bu sabïmïn ẹdgüti ẹšid qatïγdï tïŋla эту речь мою хорошенько слушайте и крепко [ей] внимайте! (КТ м2); janturu saqïntïm qatïγdï saqïntïm я снова скорбел, сильно скорбел (КТ51).
□ Ср. qatïγtï. -
Marcel Erdal (2004) A Grammar of Old Turkicp.330, §3.31p.330, §3.31
There is a formative +tI ~ +dI which forms adverbs from adjectives, as in bo savïmïn ädgüti äšid, katïgdï tïŋla ‘hear my words well and listen to them carefully’ (KT S 2) from ädgü ‘good’ and katïg ‘hard’. Another lexeme formed with this suffix is amtï ‘now’, whose base lives on in South Siberian languages. There is an adverb tï ‘firm(ly), constant(ly)’ attested in Ht VII 1613529 and ädgü tï, üküš tï, ulug tï, katïg tï, tï yavlak apparently are collocations involving this; see EDPT 432a for further instances. The formative may come from such a collocation. nätägläti, kaltï (both discussed in section 3.134) and birtämläti ‘once and for all’ are formed with the combination of +lA and +tI.
529 See Röhrborn’s note to this for the Chinese equivalent. -
Talat Tekin (2003) Orhon Türkçesi Gramerip.246p.246
katıgdı, katıgtı sıkıca, iyice -
Talat Tekin (1993) Book of Omensp.56p.56
k(a)t(ı)gdı tightly, firmly (see katıgtı)
k. ba! 33
k(a)t(ı)gtı tightly, firmly (see katıgdı)
k. ba! 14 -
Gerard Clauson (1972) An etimological dictionary of pre-thirteenth-century Turkishp.599bp.599b
D katığdı: (katığtı:) Adv. fr. katığ; ‘tightly, firmly’. N.o.a.b.; after -ğ the Suff. should be -tı: in Türkü; this is the spelling in IrkB 14 but in do. 33 and I S 2 it is -dı: and in I N 11 -di: (sic). Türkü viii edgü:ti: eşid katığdı: tıŋla: ‘hear well and listen attentively’ I S 2; katığdi: sakıntım ‘I thought earnestly’ I N 11: viii ff. IrkB 14 (edgü:ti:), 33 (ur-).
